1. Thay đổi quan trọng đối với phương pháp nộp thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Theo quy định tại khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn được áp dụng phương pháp khoán thuế như trước đây. Thay vào đó, họ bắt buộc phải thực hiện nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Điểm thay đổi này đặt ra một loạt yêu cầu mới cho hộ, cá nhân kinh doanh:

  • Phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, sổ sách và hóa đơn chứng từ. Khác với phương pháp khoán trước đây vốn chỉ dựa trên doanh thu ước tính, giờ đây, doanh thu và chi phí phải được ghi chép, kê khai và quyết toán đúng kỳ, minh bạch.
  • Nghĩa vụ nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân (nếu có) được tính dựa trên số liệu thực tế chứ không còn theo mức khoán cố định của cơ quan thuế địa phương. Điều này đồng nghĩa với việc hộ, cá nhân kinh doanh cần nâng cao năng lực kế toán, hiểu biết pháp luật thuế, hoặc thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để bảo đảm tuân thủ đúng quy định.
  • Việc không còn áp dụng phương pháp khoán sẽ góp phần giảm thất thu thuế, minh bạch hơn trong quản lý nhà nước, đồng thời khuyến khích các hộ kinh doanh nhỏ tiến tới chính thức hóa hoạt động bằng việc thành lập doanh nghiệp.

Lưu ý quan trọng là các hộ kinh doanh hiện đang nộp thuế khoán cần chủ động chuẩn bị hồ sơ, tập huấn nhân sự, hoặc tìm kiếm đối tác dịch vụ kế toán từ năm 2025 để không bị gián đoạn hoạt động kinh doanh khi chuyển đổi sang hình thức kê khai thuế từ năm 2026.

2. Chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài kể từ ngày 01/01/2026

Theo quy định tại khoản 7 Điều 10 Nghị quyết này, việc thu và nộp lệ phí môn bài sẽ chính thức chấm dứt từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Đây là một thay đổi có ý nghĩa lớn, vì lệ phí môn bài vốn là khoản thu bắt buộc hàng năm đối với tổ chức, doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh.

Chính sách chấm dứt thu lệ phí môn bài giúp giảm bớt gánh nặng chi phí cố định cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, đặc biệt là các đơn vị có quy mô siêu nhỏ hoặc hoạt động với doanh thu thấp. Việc bãi bỏ lệ phí này cũng góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, khuyến khích các cơ sở kinh doanh chính thức hóa hoạt động, bởi họ sẽ không còn phải chịu khoản lệ phí cố định dù doanh thu có thể không ổn định.

Tuy nhiên, các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần lưu ý:

  • Trước ngày 01 tháng 01 năm 2026, vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp lệ phí môn bài cho năm 2025 theo quy định cũ. Sau thời điểm này, không còn nghĩa vụ nộp lệ phí môn bài cho các năm tiếp theo.
  • Doanh nghiệp, hộ kinh doanh mới thành lập hoặc thay đổi giấy phép trong năm 2025 vẫn phải nộp lệ phí môn bài theo luật hiện hành, thời gian miễn chỉ áp dụng kể từ 01/01/2026.

Miễn phí, lệ phí cấp lại, cấp đổi giấy tờ khi sắp xếp lại bộ máy nhà nước

Quy định tại khoản 8 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 thể hiện sự nhân văn và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi Nhà nước thực hiện sắp xếp, tổ chức lại bộ máy quản lý hành chính. Cụ thể, trong quá trình sắp xếp, hợp nhất, chia tách, điều chỉnh địa giới hành chính hoặc cơ cấu lại các cơ quan nhà nước, các loại giấy tờ như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép con, giấy tờ cá nhân, chứng nhận quyền sở hữu tài sản… nếu phải cấp lại hoặc cấp đổi do sự thay đổi cơ cấu tổ chức thì tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp được miễn toàn bộ phí, lệ phí liên quan.

Lưu ý: Miễn phí, lệ phí chỉ áp dụng cho trường hợp cấp lại, cấp đổi do yêu cầu sắp xếp bộ máy nhà nước, không bao gồm các trường hợp cấp lại do mất mát, rách nát, hư hỏng hoặc thay đổi thông tin cá nhân, doanh nghiệp không liên quan đến việc sắp xếp cơ quan nhà nước.

3. Kết luận

Các quy định này thể hiện bước tiến lớn trong cải cách chính sách thuế, phí, lệ phí, đồng thời cho thấy quyết tâm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh. Từ việc bãi bỏ lệ phí môn bài, thay đổi phương pháp tính thuế cho hộ kinh doanh, đến miễn lệ phí khi sắp xếp bộ máy nhà nước, các quy định này có tác động tích cực, giảm thiểu chi phí hành chính và khuyến khích kinh tế cá thể phát triển bền vững. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tiễn hiệu quả, các hộ kinh doanh, doanh nghiệp, cá nhân cần chủ động nắm rõ lộ trình thực hiện, chuẩn bị điều kiện về sổ sách, kế toán, đồng thời theo dõi thông tin chính thống từ cơ quan thuế và chính quyền địa phương để kịp thời thực hiện các nghĩa vụ thuế, phí, lệ phí theo đúng quy định, tránh bị xử phạt hoặc gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh.

 

CÁC DỊCH VỤ KHÁC