1. Tổng quan

Trong hoạt động kinh doanh, không ít trường hợp doanh nghiệp mua hàng hóa hoặc dịch vụ từ một nhà cung cấp nhiều lần trong cùng một ngày, mỗi lần có giá trị dưới 05 triệu đồng. Theo nguyên tắc chung của Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), giao dịch dưới 05 triệu đồng (đã bao gồm thuế) không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế đầu vào. Tuy nhiên, khi xét tổng giá trị giao dịch trong một ngày với cùng một người bán, nếu tổng cộng đạt từ 05 triệu đồng trở lên thì điều kiện về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt sẽ được áp dụng. Quy định này được xây dựng nhằm tránh việc tách nhỏ hóa đơn hoặc chia nhỏ giao dịch trong một ngày để né yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và kiểm soát chặt chẽ hơn trong quản lý thuế.

  1. Quy định pháp luật

Theo khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ của một người nộp thuế có giá trị dưới 05 triệu đồng cho mỗi lần mua, nhưng mua nhiều lần trong cùng một ngày và tổng giá trị trong ngày từ 05 triệu đồng trở lên, thì:

  • Doanh nghiệp hoặc cơ sở kinh doanh chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho toàn bộ giá trị giao dịch đó.
  • Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt ở đây phải đáp ứng đúng quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn, như chứng từ chuyển khoản qua ngân hàng hoặc các phương thức thanh toán hợp pháp khác được pháp luật công nhận.
  1. Những điểm cần lưu ý

– Mục đích của quy định: Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng chia nhỏ giao dịch để tránh ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu không có cơ chế này, doanh nghiệp có thể cố tình mua nhiều lần trong ngày, mỗi lần dưới 05 triệu đồng, thanh toán tiền mặt, nhưng thực chất tổng giá trị mua lại vượt ngưỡng quy định, gây khó khăn cho công tác kiểm soát thuế.

– Cách xác định nhiều lần trong cùng một ngày: “Một ngày” được tính theo ngày dương lịch và căn cứ vào thời điểm lập hóa đơn hoặc biên bản giao nhận hàng. Nếu doanh nghiệp mua 2 – 3 lần trong cùng một ngày từ một nhà cung cấp và tổng giá trị cộng dồn từ 05 triệu đồng trở lên, sẽ bị ràng buộc bởi điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Trường hợp mua nhiều lần nhưng mỗi lần từ một nhà cung cấp khác nhau thì không cộng gộp giá trị để xác định ngưỡng 05 triệu đồng.

– Cách thức thanh toán để đáp ứng điều kiện: Doanh nghiệp nên thanh toán tổng giá trị mua hàng trong ngày qua chuyển khoản một lần để có chứng từ hợp lệ. Nếu đã thanh toán từng lần mua ngay thời điểm nhận hàng, vẫn phải đảm bảo các lần thanh toán này là không dùng tiền mặt và có chứng từ ngân hàng.

Tóm lại, doanh nghiệp cần:

  • Theo dõi tổng giá trị giao dịch theo ngày: Bộ phận kế toán cần có cơ chế theo dõi tổng giá trị mua từ từng nhà cung cấp theo ngày, để kịp thời xác định khi nào cần áp dụng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Không tách hóa đơn nhằm tránh ngưỡng 05 triệu đồng: Nếu cơ quan thuế xác định doanh nghiệp cố tình chia nhỏ giao dịch trong cùng một ngày để tránh thanh toán không dùng tiền mặt, số thuế GTGT đầu vào có thể bị loại và doanh nghiệp có nguy cơ bị xử phạt.
  • Hợp đồng và thỏa thuận mua bán: Nếu mua nhiều lần trong ngày theo kế hoạch hoặc hợp đồng khung, nên ghi rõ cơ chế thanh toán tổng hợp để dễ dàng thực hiện chuyển khoản một lần và có đủ chứng từ hợp lệ.
  • Chứng từ thanh toán: Chỉ các chứng từ chuyển khoản qua ngân hàng hoặc phương thức thanh toán điện tử được pháp luật công nhận mới đáp ứng điều kiện, không chấp nhận hình thức bù trừ hoặc thanh toán tiền mặt trong trường hợp này.
  1. Kết luận

Quy định về việc mua nhiều lần trong cùng một ngày với tổng giá trị từ 05 triệu đồng trở lên nhưng mỗi lần mua dưới 05 triệu đồng là một cơ chế pháp lý quan trọng để ngăn ngừa việc lách luật trong khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý tới việc tổng hợp giá trị giao dịch theo ngày và tuân thủ điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt nhằm đảm bảo quyền lợi khấu trừ thuế và tránh rủi ro về thuế khi cơ quan quản lý tiến hành thanh tra, kiểm tra.

Để tuân thủ và bảo vệ quyền lợi khấu trừ thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp cần:

– Theo dõi chặt chẽ tổng giá trị mua hàng từ từng nhà cung cấp trong ngày.

– Thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt cho toàn bộ giao dịch vượt ngưỡng.

– Lưu trữ đầy đủ chứng từ ngân hàng, hóa đơn và các tài liệu liên quan để chứng minh khi cơ quan thuế kiểm tra.

Việc chủ động kiểm soát sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn hạn chế tối đa rủi ro về thuế, giữ vững uy tín và đảm bảo an toàn tài chính trong hoạt động kinh doanh.

CÁC DỊCH VỤ KHÁC