ĐƯƠNG NHIÊN ĐƯỢC XÓA ÁN TÍCH

1. Tổng quan

Xóa án tích là một cơ chế pháp lý nhằm khôi phục lại tư cách pháp lý và danh dự của người từng bị kết án. Trong số các hình thức xóa án tích được pháp luật quy định, xóa án tích đương nhiên là hình thức phổ biến nhất, được áp dụng một cách tự động khi người bị kết án đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thời gian và hành vi sau khi thi hành án. Việc đương nhiên được xóa án tích thể hiện chính sách khoan hồng của Nhà nước, đồng thời khuyến khích người phạm tội hoàn lương và tái hòa nhập xã hội.

2. Khái niệm và phạm vi áp dụng

Theo Điều 70 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021), xóa án tích đương nhiên được hiểu là việc một người bị kết án không cần làm đơn hoặc có quyết định của Tòa án vẫn được coi như chưa từng bị kết án, nếu thỏa mãn các điều kiện do luật định. Tuy nhiên, xóa án tích đương nhiên không áp dụng đối với các tội thuộc Chương XIII (tội xâm phạm an ninh quốc gia) và Chương XXVI (tội phá hoại hòa bình, chống loài người, tội phạm chiến tranh).

3. Điều kiện được xóa án tích đương nhiên

Người bị kết án được xóa án tích đương nhiên nếu:

– Đã chấp hành xong hình phạt chính hoặc kết thúc thời gian thử thách án treo;

– Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung (nếu có), như: phạt tiền, quản chế, cấm cư trú, cấm hành nghề;

– Không thực hiện hành vi phạm tội mới trong khoảng thời gian luật định, tính từ khi thi hành xong hình phạt chính hoặc án treo, cụ thể:

a) 01 năm nếu bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng được hưởng án treo.

b) 02 năm nếu bị phạt tù đến 05 năm.

c) 03 năm nếu bị phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm.

d) 05 năm nếu bị phạt tù trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng đã được giảm án.

Đối với trường hợp đang chấp hành hình phạt bổ sung có thời hạn dài hơn thời hạn luật định, thì người đó chỉ được xóa án tích sau khi đã chấp hành xong toàn bộ các hình phạt bổ sung.

4. Trường hợp hết thời hiệu thi hành bản án

Ngoài các trường hợp đã chấp hành án, người đã hết thời hiệu thi hành bản án cũng có thể được xóa án tích đương nhiên nếu trong thời gian tương ứng kể từ khi hết thời hiệu, không phạm thêm tội mới. Điều này khẳng định rằng, kể cả khi người phạm tội chưa từng chấp hành án do thời hiệu đã hết, nhưng nếu họ không tái phạm thì sau một khoảng thời gian, họ vẫn có thể được khôi phục lại tư cách pháp lý.

5. Cơ quan có thẩm quyền xác nhận

Việc xóa án tích đương nhiên không cần quyết định từ Tòa án. Thay vào đó, người dân có thể đề nghị cơ quan quản lý lý lịch tư pháp cấp phiếu lý lịch tư pháp, trong đó xác nhận người đó không có án tích, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều 70. Thông thường, thủ tục được thực hiện tại Sở Tư pháp cấp tỉnh nơi người đó có hộ khẩu thường trú.

6. Ý nghĩa thực tiễn

Xóa án tích đương nhiên giúp người bị kết án:

– Khôi phục đầy đủ quyền nhân thân, quyền dân sự và năng lực pháp lý;
– Không còn bị rào cản khi xin việc, thi tuyển công chức, học nghề, xuất cảnh;
– Tạo điều kiện để tái hòa nhập xã hội và tránh mặc cảm sau thời gian chịu án.
Chế định này góp phần bảo đảm chính sách nhân đạo, giúp người từng vi phạm pháp luật có cơ hội sống lương thiện và đóng góp trở lại cho cộng đồng.

7. Câu hỏi thường gặp

7.1. Tội trộm cắp tài sản bị xử 1 năm tù treo, bao lâu thì tôi được xóa án tích đương nhiên?

Bạn được xóa án tích sau 01 năm kể từ ngày hết thời gian thử thách án treo, nếu không phạm tội mới và đã chấp hành xong các hình phạt bổ sung (nếu có).

7.2. Tôi bị phạt 2 năm tù và chấp hành xong hình phạt, nhưng bị cấm hành nghề 4 năm. Khi nào được xóa án tích?

Bạn chỉ được xóa án tích sau khi chấp hành xong cả hình phạt tù và hình phạt bổ sung, tức sau 4 năm cấm hành nghề, nếu không phạm tội mới.

7.3. Tôi được giảm từ án chung thân xuống 20 năm tù. Xóa án tích đương nhiên áp dụng thế nào?

Sau khi chấp hành xong hình phạt và không phạm tội mới trong 05 năm tiếp theo, bạn đủ điều kiện được xóa án tích đương nhiên.

7.4. Nếu bản án đã hết thời hiệu thi hành, tôi có được xóa án tích không?

Có thể. Nếu từ thời điểm hết thời hiệu thi hành, bạn không phạm tội mới trong thời gian tương ứng (1, 2, 3 hoặc 5 năm tùy vào loại án), bạn được xóa án tích.

7.5. Cơ quan nào cấp xác nhận tôi đã được xóa án tích?

Bạn liên hệ Sở Tư pháp nơi cư trú để yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không còn án tích nếu đủ điều kiện.

7.6. Tôi bị kết án về tội phản quốc, có được xóa án tích đương nhiên không?

Không. Vì tội phản quốc thuộc Chương XIII, không được áp dụng xóa án tích đương nhiên.

7.7. Nếu đang bị truy nã thì thời gian xóa án tích có được tính không?

Không. Thời gian bị truy nã không được tính vào thời hiệu, chỉ được tính lại sau khi bạn ra trình diện hoặc bị bắt giữ.

7.8. Có được rút ngắn thời hạn xóa án tích đương nhiên không?

Không. Bạn phải chờ đủ thời gian theo luật, trừ trường hợp xóa án tích theo quyết định của Tòa án tại Điều 71.

7.9. Tôi bị cả phạt tù và phạt tiền, thì xóa án tích thế nào?

Bạn phải chấp hành xong cả hai hình phạt, sau đó chờ đủ thời gian tương ứng với mức hình phạt tù mới được xóa án tích.

7.10. Tôi đang bị quản chế 3 năm sau khi ra tù. Khi nào mới được xóa án tích?

Chỉ khi chấp hành xong quản chế và không phạm tội mới trong khoảng thời gian tương ứng với hình phạt tù đã chấp hành, bạn mới được xóa án tích.

8. Kết luận

Xóa án tích đương nhiên không chỉ là một cơ chế pháp lý nhằm khôi phục lại quyền công dân và tư cách pháp lý cho người từng vi phạm pháp luật, mà còn là minh chứng cho chính sách nhân đạo, khoan dung và hướng thiện của Nhà nước ta. Việc nắm vững các điều kiện, thời hạn và hệ quả pháp lý liên quan đến xóa án tích sẽ giúp người bị kết án hiểu rõ quyền lợi của mình, tránh các định kiến xã hội và sớm tái hòa nhập cộng đồng một cách chính đáng. Đồng thời, đây cũng là căn cứ quan trọng trong việc làm hồ sơ xin việc, thi tuyển công chức, xin cấp giấy phép hành nghề, hay thực hiện các giao dịch dân sự quan trọng.

Để đảm bảo quyền lợi pháp lý cao nhất, người dân nên chủ động tra cứu lý lịch tư pháp, thực hiện các thủ tục xác nhận khi cần thiết, và tham khảo ý kiến của luật sư trong các trường hợp phức tạp. Công ty Luật Tâm Tín Thuận sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong việc xác định tình trạng án tích, hỗ trợ soạn thảo hồ sơ và thực hiện thủ tục tại các cơ quan có thẩm quyền. Việc hiểu đúng pháp luật là bước đầu để xây dựng lại niềm tin, mở rộng cơ hội và vững bước trên con đường làm lại cuộc đời.

.

________________________________________________

CÔNG TY TNHH TÂM TÍN THUẬN

Trụ sở: 133/36/11 Đường Quang Trung, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh

Văn phòng: 14 Trương Quyền, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 0907.598.456

Email: hotro@tamtinthuan.vn